Kehf Suresi

Kehf Suresi 18-69

Kehf Suresi 18-69 ( Mağara )

SEVGİ VE MERHAMETİ SONSUZ ALLAH’IN ADIYLA

1. Hamd, kuluna Kitab’ı indiren ve onda hiçbir eğriliğe izin vermeyen Allah’a mahsustur:
2. Allah, kafirleri Kendi katından büyük bir azaba karşı uyarmak ve salih ameller işleyen müminlere, onlar için güzel bir mükâfat olduğunu müjdelemek için onu dosdoğru ve apaçık kıldı.
3. Orada sonsuza kadar kalacaklar:
4. “Allah çocuk edindi” diyenleri de uyarması içindir:
5. Ne onların ne de babalarının/atalarının böyle bir şeyden haberleri yoktur. Bu, onların ağızlarından bir söz olarak çıkan elem verici bir şeydir. Söyledikleri yalandan başka bir şey değil!
6. Eğer onlar bu Mesaja/hadise inanmazlarsa, sen kederle onların peşine düşüp üzülerek canını sıkarsın.
7. Biz yeryüzündekileri, hangilerinin daha güzel ahlâklı davranacağını sınamak için yeryüzünü şaşaalı/göz alıcı/parlak bir gösteri olsun diye yaptık.
8. Gerçek şu ki, biz yeryüzünde ne varsa, ancak yeşilliksiz ve bitkisiz ve kuru bir toprak/toz haline getireceğiz.
9. Yoksa sen, Kehf ve Kitab Ehli’nin ayetlerimizden birer mucize olduğunu mu iddia ediyorsun/söylüyorsun/düşünüyorsun?
10. Hani o zaman gençler mağaraya sığındılar ve “Rabbimiz! Bize katından bir rahmet ver ve bizim işimizi bize güzellikle/doğrulukla düzenle/hallet” dediler.
11. Sonra mağarada yıllarca/nice seneler kulaklarına bir perde çekeriz de duymazlar:
12. Sonra iki topluluktan/gruptan hangisinin kaldıkları yılları daha iyi hesaplayacağını denemek için onları uyandırdık!
13. Biz sana onların kıssasını gerçek olarak anlatıyoruz: onlar, Rablerine iman eden gençlerdi ve Biz onlara doğru yolu gösterdik:
14. Biz onların kalplerine kuvvet verdik: Derken ayağa kalktılar ve dediler ki: “Rabbimiz göklerin ve yerin Rabbidir. Biz O’ndan başka hiçbir ilaha tapmayacağız. Eğer tapsaydık, gerçekten de bir vahşet/iğrençlik ifade etmiş olurduk!
15. “Şu kavmimiz, O’ndan başka ilahlar edindiler. Yaptıklarına dair apaçık ve inandırıcı bir delil getirmeleri gerekmez miydi? Allah’a karşı yalan uydurandan daha zalim kim olabilir?
16. “Onlardan ve Allah’tan başka yanı sıra taptıkları şeylerden yüz çevirdiğiniz zaman, mağaraya sığının ki, Rabbiniz üzerinize rahmetini yağdırsın ve işinizi rahatlık ve kolaylığa kavuştursun.”
17. Onlar mağaranın ortasındaki boşlukta dururken, güneşin doğup mağaralarının sağına alçalırken, battığı zaman da sollarına döndüğünü görürdün. Bunlar Allah’ın ayetlerindendir. Allah kime hidayet ederse, doğru yola erişmiştir. Allah kimi saptırırsa, artık ona doğru yola iletecek bir dost bulamazsın.
18. Sen onları uykuda iken uyanık sanırdın da biz onları sağ ve sol yanlarına çevirdik; Eğer onlara yaklaşmış olsaydın, muhakkak onlardan kaçarak geri dönerdin ve onlardan kesinlikle korkardın.
19. Durumları böyle olunca, birbirlerini sorgulasınlar diye onları uykudan kaldırdık. İçlerinden biri, “Burada ne kadar kaldınız? dedi. “Belki bir gün veya günün bir kısmında kaldık” dediler. Sonunda hepsi dediler ki: “Burada ne kadar kaldığınızı ancak Allah bilir… Şimdi içinizden birini bu paranızla birlikte şehre gönderin: yiyeceklerin/yemeklerin en hayırlısını bulsun ve size biraz getirsin ki onunla açlığınızı giderebilesiniz: Dikkatli ve nazik davransın ve sizlerden kimseye haber vermesin.”
20. “Çünkü eğer üzerinize gelirlerse, sizi taşlarlar veya kendi mezheplerine dönmeye zorlarlar ve bu durumda asla refaha ulaşamazsınız.”
21. Allah’ın vaadinin hak olduğunu ve kıyâmetin kopacağı konusunda şüphe olmadığını bilsinler diye, onların durumunu böylece insanlara bildirdik. Bakın, meseleyi kendi aralarında tartışıyorlar. Bazıları, “Üzerlerine bir bina yapın” dediler: Rableri onları daha iyi bilir. Meselede galip gelenler, “Üzerlerine mutlaka bir mescit yapalım” dediler.
22. Bazıları üç olduklarını söylüyor, dördüncüsü köpekti diye; diğerleri onların beş olduğunu söylüyor, köpek altıncıydı – bilinmeyeni şüpheli bir şekilde tahmin ediyorlar; yine de diğerleri onların yedi olduğunu söylüyor, köpek sekizinciydi diye. De ki: “Rabbim onların sayısını daha iyi bilir; onların gerçek durumlarını ancak çok az kişi bilir.” O halde, apaçık olanlar dışında, onlar hakkında ihtilafa girmeyin ve Uyuyanlar meselesinde onlardan/onlar hakkında ileri geri konuşan birine danışmayın.
23. Yahut hiçbir şey hakkında “Yarın şunu şunu yapacağımdan emin olacağım” demeyin-
24. “Öyleyse olacaksa Allah razı olsun” demeden ve unuttuğun zaman Rabbini anmadan, ve de ki: “Umarım Rabbim beni doğru yola bundan daha yakın bir şekilde iletir”
25. Böylece mağaralarında üç yüz yıl kaldılar ve bazıları dokuz yıl daha eklediler.
26. De ki: “Onların ne kadar kaldıklarını Allah daha iyi bilir. Göklerin ve yerin sırları O’nun katındadır. O, her şeyi ne güzel görür, ne güzel işitir! Onların O’ndan başka velileri yoktur; ve O Hükmünü/Emrini hiç kimseyle paylaşmaz.
27. Rabbinin kitabından sana indirileni oku ve öğret: O’nun sözlerini değiştirecek kimse yoktur ve O’ndan başka sığınacak kimse de bulamazsın.
28. Sabah-akşam O’nun rızasını dileyerek Rablerine dua edenlerle beraber gönlünü ferah tut ve bu Hayatın ihtişamını ve ışıltısını arayarak gözlerini onların ötesine geçirme; Kalbini Bizi anmaktan gafil kıldığımız, hevâsına uyan, işi haddi aşmış kimseye itaat etme.
29. De ki: “Hak, Rabbinizdendir.” Dileyen inansın, dileyen inkar etsin: Zalimler için, dumanı ve alevi çadırın duvarları ve çatısı gibi olan bir ateş hazırladık, onları saracak: Yardım dilerlerse erimiş bakır gibi yüzlerini haşlayan su verilecek, ne korkunç bir içecek! Yaslanmak için ne kadar rahatsız edici bir divan!
30. İman edip salih amel işleyenlere gelince, şüphesiz Biz, bir tek salih amel işleyenin ecrini bile zayi etmeyeceğiz/ şüphesiz Biz salih amel işleyenlerin mükafatını zayi etmeyeceğiz.
31. Onlar için ebedî cennetler vardır; altlarından ırmaklar akacak; Orada altın bileziklerle süslenecekler, ince ipekten ve kalın sırmalı yeşil giysiler giyecekler ve orada yüksek tahtlara yaslanacaklar. Ne güzel bir karşılık! Üzerine yaslanmak için ne kadar güzel bir divan!
32. Onlara iki adamın misalini anlat: Onlardan birine iki üzüm bağı verdik ve onların etrafını hurmalıklarla donattık; ikisinin arasına mısır tarlaları yerleştirdik.
33. O bahçelerin her biri ürününü verdi ve ondan/hasadından hiçbir şey eksiltmedi: Biz onların ortasından bir ırmak akıttık.
34. Bu adamın mahsulü boldu: Karşılıklı bir tartışma sırasında arkadaşına şöyle dedi: “Ben senden daha zenginim/daha çok servete sahibim ve insanlardan takipçi sayımda daha fazla, ve daha çok şeref ve gücüm var.”
35. Nefsine zulmeden bir halde bahçesine girdi: “Bunun hiç yok olacağını sanmam,
36. “Kıyametin kopacağını da sanmam: Rabbime döndürülsem bile muhakkak orada daha hayırlısını bulurum.”
37. Arkadaşı onunla tartışırken ona şöyle dedi: “Seni topraktan, sonra nutfeden yaratan, sonra da seni bir adam biçimine sokan Allah’ı mı inkâr ediyorsun?
38. “Fakat ben, O’nun Rabbim olan Allah olduğunu düşünüyorum ve Rabbime hiç kimseyi ortak koşmam.
39. “Bahçene girerken neden şöyle demedin: Allah’ın dilediği olur! Allah’tan başka güç yoktur. Mal ve oğul bakımından beni kendinden eksik görüyorsan,
40. “Umulur ki Rabbim bana senin bağından daha hayırlısını verir ve senin bahçene gökten hesaplaşıcı yıldırımlar gönderir de onu kaygan bir kumdan başka bir şey yapmaz.
41. “Ya da bahçenin suyu yerin altından akıp gider de onu asla bulamazsın.
42. Böylece meyveleri ve zevkleri/yararlanması mahvoldu ve artık temellerine kadar paramparça olan malına harcadığına/yaptığı masraflardan ellerini büküp ovuştururken kalakaldı ve ancak: “Yazıklar olsun bana! Ben Rabbime ve Aziz Rahîm’e hiçbir zaman ortak koşmamalıydım!/ortak koşmasaydım!” diyordu.
43. Allah’a karşı ona yardım edecek kimseler de yoktu ve kendini de kurtaramadı.
44. Orada tek koruma Hak olan Allah’tandır. O, mükafatlandıranların ve başarıya ulaştıranların en hayırlısıdır.
45. Onlara dünya hayatının misâlini anlat: Bu, gökten indirdiğimiz yağmura benzer ki, yerin bitkileri onu emer yutar da sonra o, rüzgarların savurduğu kuru bir saman haline gelir. Her şeye kadir olan Allah’tır.
46. Mal ve evlatlar, dünya hayatının süsleridir. Ama baki olan salih ameller, Rabbinin katında mükâfat olarak ve ümitlere dayanak olarak daha hayırlıdır.
47. Bir gün dağları yerinden oynatırız da yeri dümdüz görürsün. Biz onların hepsini bir araya toplarız ve hiçbirini eksik bırakmayız.
48. Ve onlar, Rabbinin huzurunda saf saf dizilirler ve “Şimdi, sizi ilk yarattığımız gibi, şimdi yanımıza çıplak geldiniz. Evet, Bizimle buluşmanız için size verilen randevuyu yerine getirmeyeceğimizi düşündünüz!”:
49. Amel Defteri önünüze konulacak; Günahkârları, onda yazılanlardan dolayı büyük bir korku içinde görürsün. “Vay halimize! Bu ne kitap! Küçük büyük hiçbir şey bırakmıyor, hesabını yapıyor!” Yaptıklarını önlerinde hazır bulurlar: Rabbin hiç kimseye haksızlık etmez.
50. İşte bakın! Meleklere “Adem’e secde edin” dedik: İblis hariç onlar secde ettiler. O, cinlerdendi ve Rabbinin emrini çiğnedi. Benden başka onu ve soyunu veliler mi edineceksiniz? Ve onlar size düşmanken! Zalimlerin değiş tokuşu ne kötüdür!
51. Ben onları göklerin ve yerin yaratılışına ve hatta kendilerinin yaratılışına tanık olmaya çağırmadıydım: Benim gibi yardımcılar da insanları saptırmazlar/Benim gibi yardımcılara da, insanları saptırmak yakışmaz!
52. Bir gün, “Ortak sandığınız/zannettiğiniz kimseleri çağırın” diyecek, onlar da ortak sandıklarını/zannettiklerini çağıracak, ama ortak sandıkları/zannettikleri onları dinlemeyecekler. Onlara ortak bir helak yeri kılacağız/Onlar için ortak bir azap yeri yapacağız.
53. Günahkarlar ise ateşi göreceklerini ve oraya düşeceklerini anlayacaklar ve ondan yüz çevirecek/sapacak bir şey bulamayacaklar.
54. Biz bu Kur’an’da, insanların yararına her türlü misali uzun uzun açıkladık: fakat insan, çoğu şeyde çekişmelidir.
55. Kendilerine hidayet geldiğine göre, insanları inanmaktan ve Rablerinden mağfiret dilemekten alıkoyan ne var ki, eskilerin yollarının kendileriyle birlikte tekrarlanmasını veya kendilerine bir gazabın yüz yüze getirilmesini istemekten başka?
56. Biz elçileri ancak müjde ve uyarı vermek için göndeririz: Fakat kâfirler, hakkı zayıflatmak için boş yere tartışırlar ve âyetlerimi, uyarıldıklarını da şaka gibi görürler!
57. Rabbinin âyetleri kendisine hatırlatılıp da onlardan yüz çevirerek ellerinin yaptığı işleri unutandan daha zalim kim olabilir? Biz, bunu anlamasınlar diye kalplerinin üzerine perdeler, kulaklarının üzerine de sağırlık koyduk. Sen onları hidâyete çağırsan, o zaman da hidâyeti asla kabul etmezler.
58. Ama senin Rabbin çok bağışlayıcıdır, çok merhametlidir. Eğer onları kazandıklarından bir an önce hesaba çekseydi, elbette haklı olurdu, sonra o zaman elbette onların azabını çabuklaştırırdı: fakat onların belirlenmiş bir ecelleri/zaman vardır ki, bunun ötesinde sığınacak bir yer bulamayacaklardır.
59. Kötülük yaptıklarında yok ettiğimiz halklar bunlar gibiydi; fakat onların yok edilmeleri için belirli bir süre belirledik.
60. Hani Musa, refakatçisine dedi ki: “İki denizin birleştiği yere varıncaya kadar veya yıllarca yolculuk edip gitmedikçe pes etmeyeceğim.”
61. Ancak Kavşağa vardıklarında denizin içinden bir tünel gibi dümdüz rotasında yol alan Balıklarını unuttular.
62. Biraz uzaklaştıklarında Musa, refakatçisine: “Bize erken yemeğimizi getir, gerçekten yolculuğumuzun bu aşamasında çok yorulduk” dedi.
63. O/Refakatçisi cevap verdi: “Kayaya gittiğimizde ne olduğunu gördün mü? Gerçekten ben balığı unuttum. Onu sana söylememi bana şeytandan başkası unutturmadı; denizde harika bir şekilde yol/rotasını alıyordu!”
64. Mûsâ, “Bizim de aradığımız buydu” dedi. Böylece geldikleri yoldan geri döndüler.
65. Böylece, katımızdan kendisine rahmet verdiğimiz ve ilim öğrettiğimiz kullarımızdan birini buldular.
66. Musa ona dedi ki: “Sana öğretilmiş olan Yüce Hakikat’ten bir şeyi bana öğretmene dayanarak sana tabi olabilir miyim?”
67. O kul: “Sen bana sabredemezsin!” dedi.
68. “Ve senin anlayışının/kavrayışının tam olmadığı şeylere nasıl sabredebilirsin?”
69. Mûsâ dedi ki: “İnşallah beni gerçekten sabırlı bulacaksın; sana hiçbir konuda isyan/itaatsizlik etmeyeceğim.”
70. Diğeri dedi ki: “Eğer bana tabi olacaksan, ben seninle konuşuncaya kadar bana hiçbir şey sorma.”
71. Böylece ikisi de ilerlediler: ta ki onlar kayığın içindeyken, o kul kayığı batırdı. Musa dedi ki: “İçindekileri boğmak için mi onu batırdın? Gerçekten çok garip bir şey yaptın!”
72. O cevap verdi: “Bana sabredemezsin demedim mi?”
73. Mûsâ dedi ki: “Unuttuğum için beni azarlama ne de benim durumumda zorluk çıkararak beni üzme.”
74. Sonra devam ettiler: sonunda bir gençle karşılaştıklarında o kul genci öldürdü. Musa dedi ki: “Hiç kimseyi öldürmemiş olan masum bir insanı mı öldürdün? Gerçekten ağır duyulmamış bir şey yaptın/Gerçekten çok kötü bir şey yaptın!”
75. O cevap verdi: “Sana bana sabredemezsin demedim mi?”
76. Musa dedi ki: “Bundan sonra sana bir şey sorarsam, beni yanında tutma, o zaman benden tam bir özür/mazeret alırdın.”
77. Sonra devam ettiler: Nihayet bir şehrin ahalisine geldiklerinde onlardan yiyecek istediler, ama belde halkı onlara misafirperverliği reddettiler. Orada yıkılmak üzere bir duvar buldular, ancak o kul onu düzeltti. Bunun üzerine Musa dedi ki: “Dileseydin, elbette buna bir karşılık alırdın!”
78. O cevap verdi: “İşte bu, benimle senin aramdaki ayrılık zamanıdır; sabredemediğin şeylerin tabirini şimdi sana söyleyim.
79. “Tekneye gelince, o çok zor durumdaki bazı insanlara aitti: Suyun üzerinde işletiyorlardı: Ben onu hizmet dışı bırakmak istedim, çünkü onların peşinde her tekneye zorla el koyan bir kral vardı.
80. “Gence gelince, anası babası iman ehli idiler, o genç ise inatla Allah’a isyan edip ve o insanlara başkaldırarak ve nankörlük ederek onları üzeceğinden korktuk.
81. “Bunun üzerine Rablerinin onlara, ahlâkı daha güzel, sevgisi daha yakın bir oğul vermesini arzu ettik.
82. “Duvara gelince, o, şehirdeki iki öksüz gence aitti; altında, onların hakkı olan gömülü bir hazine vardı: babaları salih bir adamdı: Bunun üzerine Rabbin, onların güçlü bir yaşa ermelerini ve hazinelerini çıkarmalarını diledi. Bu, Rabbinden bir rahmet ve lütuftur. Kendi isteğimle yapmadım. İşte sabredemediğin şeylerin yorumu böyledir.”
83. Sana Zilkarneyn’den soruyorlar. De ki: “Size onun kıssasından bir şeyler okuyacağım.”
84. Andolsun ki biz onun gücünü yeryüzünde sağlamlaştırdık ve ona bütün amaçların yollarını ve vasıtalarını verdik.
85. O böyle bir yolu takip etti,
86. Nihayet güneşin battığı yere vardığında o yeri bulanık bir su kaynağında yerleşik buldu. Onun yanında bir kavim buldu. Biz dedik ki: “Ey Zülkarneyn! Sen, onları cezalandırmaya da, yahut onları nezaketle ıslah etmeye de gücün yeter.”
87. Dedi ki: “Kim zulmederse onu cezalandırırız; sonra Rabbine döndürülür; ve O onu daha önce görülmemiş bir azapla cezalandıracaktır.
88. “Kim inanır ve salih amel işlerse, ona güzel bir mükâfat vardır ve emrimizle hükmettiğimiz gibi onun işi de kolaydır.”
89. Sonra başka bir yola girdi,
90. Nihayet güneşin doğuşuna vardığı zaman, güneşi, kendilerine güneşten bir örtü koruması vermediğimiz bir kavmin üzerine doğarken buldu.
91. Onları olduğu gibi bıraktı: Biz onun önündekini tamamen anladık.
92. Sonra başka bir yola girdi,
93. Sonunda iki dağ arasındaki bir yola vardığında, onların altında, neredeyse hiçbir kelime anlamayan bir topluluk buldu.
94. Dediler ki: “Ey Zülkarneyn! Yecüc ve Mecüc kavmi yeryüzünde fesat çıkarıyorlar. Bizimle onların arasına bir set yapman için sana haraç/vergi/ödeme verelim mi?
95. Dedi ki: “Rabbimin bana verdiği güç, vergiden/ödemeden daha hayırlıdır: Bu nedenle bana güç ve emekle yardım edin: Sizinle onların arasına güçlü bir set çekeceğim.
96. “Bana demir blokları getirin.” En sonunda, iki sarp dağın arasını doldurduğu zaman, “Körüğünüzle üfleyin” dedi. Sonra onu ateş gibi kıpkırmızı yapınca: “Getirin, üzerine erimiş kurşun dökeyim” dedi.
97. Böylece tırmanarak çıkmak veya kazmak için güçsüz bırakıldılar.
98. Dedi ki: “Bu, Rabbimden bir rahmettir: Fakat Rabbimin vaadi gerçekleştiği zaman onu yerle bir eder toz haline getirir; ve Rabbimin vaadi haktır.”
99. O gün onları birbiri üzerine dalgalar gibi kabarmaya bırakacağız: Sûr’a üfürülecek ve Biz onların hepsini bir araya toplayacağız.
100. Ve o gün Cehennemi, kâfirlerin görmeleri için serilmiş olarak sunacağız,-
101. Gözleri beni zikretmekten perdelenmiş, işitmeye bile aciz kafirler.
102. Kâfirler, Benden başka kullarımı veliler edinebileceklerini mi sandılar? Muhakkak ki biz cehennemi kâfirlere ağırlama yeri olsun diye hazırladık.
103. De ki: “Amellerinde en çok hüsrana uğrayanları size haber verelim mi?
104. “Bu hayatta emekleri boşa gidenler, yaptıklarıyla iyilik elde ettiklerini sananlardır”,
105. Onlar, Rablerinin âyetlerini ve ahirette O’na kavuşacaklarını inkâr edenlerdir: Onların amelleri boşa gitmiştir ve Biz, kıyamet gününde onlara bir önem de vermeyeceğiz.
106. İşte onların cezası cehennemdir, çünkü onlar inkâr ettiler ve âyetlerimi ve elçilerimi alaya aldılar.
107. İman edip salih ameller işleyenlere gelince, onlar için cennet bahçeleri vardır.
108. Orada sürekli kalacaklar, kendileri için hiçbir değişiklik istemezler/oradan çıkmak istemezler.

109. De ki: “O denizler, Rabbimin sözlerini yazmak için mürekkep olsalardı, biz ona yardım için onun gibi bir okyanus daha eklesek, Rabbimin kelimelerinin tükenmesinden daha çabuk tükenirdi.”

110. De ki: “Ben de ancak sizin gibi bir insanım, fakat bana şöyle vahyolundu ki, sizin Allah’ınız bir tek Allah’tır, kim Rabbine kavuşmayı umarsa, salih amel işlesin ve Rabbine kullukta hiç kimseyi Allah’a ortak koşmasın.”

Kahf, or the Cave. 

In the name of Allah, Most Gracious, Most Merciful.

1. Praise be to Allah, Who hath sent to

His Servant the Book, and hath allowed therein no Crookedness:

2. (He hath made it) Straight (and Clear) in order that He may

warn (the godless) of a terrible Punishment from Him, and that

He may give Glad Tidings to the Believers who work righteous

deeds, that they shall have a goodly Reward,

3. Wherein they shall remain for ever:

4. Further, that He may warn those (also) who say, “Allah hath

begotten a son”:

5. No knowledge have they of such a thing, nor had their

fathers. It is a grievous thing that issues from their mouths as

a saying. What they say is nothing but falsehood!

6. Thou wouldst only, perchance, fret thyself to death,

following after them, in grief, if they believe not in this

Message.

7. That which is on earth We have made but as a glittering show

for the earth, in order that We may test them–as to which of

them are best in conduct.

8. Verily what is on earth We shall make but as dust and dry

soil (without growth or herbage).

9. Or dost thou reflect that the Companions of the Cave and of

the Inscription were wonders among Our Signs?

10. Behold, the youths betook themselves to the Cave: They said,

“Our Lord! Bestow on us Mercy from Thyself, and dispose of our

affair for us in the right way!”

11. Then We draw (a veil) over their ears, for a number of

years, in the Cave, (so that they heard not):

12. Then We roused them, in order to test which of the two

parties was best at calculating the term of years they had

tarried!

13. We relate to thee their story in truth: They were youths who

believed in their Lord, and We advanced them in guidance:

14. We gave strength to their hearts: Behold, they stood up and

said: “Our Lord is the Lord of the heavens and of the earth:

Never shall we call upon any god other than Him: If we did, we

should indeed have uttered an enormity!

15. “These our people have taken for worship gods other than

Him: Why do they not bring forward an authority clear (and

convincing) for what they do? Who doth more wrong than such as

invent a falsehood against Allah?

16. “When ye turn away from them and the things they worship

other than Allah, betake yourselves to the Cave: Your Lord will

shower His mercies on you and dispose of your affair towards

comfort and ease.”

17. Thou wouldst have seen the sun, when it rose, declining to

the right from their Cave, and when it set, turning away from

them to the left, while they lay in the open space in the midst

of the Cave. Such are among the Signs of Allah: He whom Allah

guides is rightly guided; but he whom Allah leaves to stray, —

for him wilt thou find no protector to lead him to the Right

Way.

18. Thou wouldst have deemed them awake, whilst they were

asleep, and We turned them on their right and on their left

sides: Their dog stretching forth his two forelegs on the

threshold: If thou hadst come up on to them, thou wouldst have

certainly turned back from them in flight, and wouldst certainly

have been filled with terror of them.

19. Such (being their state). We raised them up (from sleep),

that they might question each other. Said one of them, “How long

have ye stayed (here)?” They said, “We have stayed (perhaps) a

day, or part of a day.” (At length) they (all) said, “Allah

(alone) knows best how long ye have stayed here…Now send ye

then one of you with this money of yours to the town: Let him

find out which is the best food (to be had) and bring some to

you, that (ye may) satisfy your hunger therewith: And let him

behave with care and courtesy, and let him not inform any one

about you.

20. “For if they should come upon you, they would stone you or

force you to return to their cult, and in that case ye would

never attain prosperity.”

21. Thus did We make their case known to the people, that they

might know that the promise of Allah is true, and that there can

be no doubt about the Hour of Judgment. Behold, they dispute

among themselves as to their affair. (Some) said, “Construct a

building over them”: Their Lord knows best about them: Those who

prevailed over their affair said, “Let us surely build a place

of worship over them.”

22. (Some) say they were three, the dog being the fourth among

them; (others) say they were five, the dog being the sixth, —

doubtfully guessing at the unknown; (yet others) say they were

seven, the dog being the eighth. Say thou: “My Lord knoweth best

their number; it is but a few that know their (real case).”

Enter not, therefore, into controversies concerning them, except

on a matter that is clear, nor consult any of them about (the

affair of) the Sleepers.

23. Nor say of anything, “I shall be sure to do so and so

tomorrow” —

24. Without adding, “So please Allah!” And call thy Lord to mind

when thou forgettest, and say, “I hope that my Lord will guide

me ever closer (even) than this to the right road.”

25. So they stayed in their Cave three hundred years, and (some)

add nine (more).

26. Say: “Allah knows best how long they stayed: With Him is

(the knowledge of) the secrets of the heavens and the earth: How

clearly He sees, how finely He hears (everything)! They have no

protector other than Him; nor does He share His Command with any

person whatsoever.

27. And recite (and teach) what has been revealed to thee of the

Book of thy Lord: None can change His Words, and none wilt thou

find as a refuge other than Him.

28. And keep thy soul content with those who call on their Lord

morning and evening, seeking His Face; and let not thine eyes

pass beyond them, seeking the pomp and glitter of this Life; nor

obey any whose heart We have permitted to neglect the

remembrance of Us, one who follows his own desires, whose case

has gone beyond all bounds.

29. Say, “The Truth is from your Lord”: Let him who will,

believe, and let him who will, reject (it): For the wrongdoers

We have prepared a Fire whose (smoke and flames), like the walls

and roof of a tent, will hem them in: If they implore relief

they will be granted water like melted brass, that will scald

their faces. How dreadful the drink! How uncomfortable a couch

to recline on!

30. As to those who believe and work righteousness, verily We

shall not suffer to perish the reward of any who do a (single)

righteous deed.

31. For them will be Gardens of Eternity; beneath them rivers

will flow: They will be adorned therein with bracelets of gold,

and they will wear green garments of fine silk and heavy

brocade; they will recline therein on raised thrones. How good

the recompense! How beautiful a couch to recline on!

32. Set forth to them the parable of two men: For one of them We

provided two gardens of grapevines and surrounded them with date

palms; in between the two We placed corn fields.

33. Each of those gardens brought forth its produce, and failed

not in the least therein: In the midst of them We caused a river

to flow.

34. (Abundant) was the produce this man had: He said to his

companion, in the course of a mutual argument: “More wealth have

I than you, and more honor and power in (my following of) men.”

35. He went into his garden in a state (of mind) unjust to his

soul: He said, “I deem not that this will ever perish,

36. “Nor do I deem that the Hour (of Judgment) will (ever) come:

Even if I am brought back to my Lord, I shall surely find

(there) something better in exchange.”

37. His companion said to him, in the course of the argument

with him: “Dost thou deny Him Who created the out of dust, then

out of a sperm drop, then fashioned thee into a man?

38. “But (I think) for my part that He is Allah, my Lord, and

none shall I associate with my Lord.

39. “Why didst thou not, as thou wentest into thy garden, say:

‘Allah’s Will (be done)! There is no power but with Allah!’ If

thou dost see me less than thee in wealth and sons,

40. “It may be that my Lord will give me something better than

thy garden, and that He will send on thy garden thunderbolts (by

way of reckoning) from heaven, making it (but) slippery sand! –

41. “Or the water of the garden will run off underground so that

thou wilt never be able to find it.”

42. So his fruits (and enjoyment) were encompassed (with ruin),

and he remained twisting and turning his hands over what he had

spent on his property, which had (now) tumbled to pieces to its

very foundations, and he could only say, “Woe is me! Would I had

never ascribed partners to my Lord and Cherisher!”

43. Nor had he numbers to help him against Allah, nor was he

able to deliver himself.

44. There, the (only) protection comes from Allah, the True One.

He is the Best to reward, and the Best to give success.

45. Set forth to them the similitude of the life of this world:

It is like the rain which We send down from the skies: The

earth’s vegetation absorbs it, but soon it becomes dry stubble,

which the winds do scatter: It is (only) Allah Who prevails over

all things.

46. Wealth and sons are allurements of the life of this world:

But the things that endure, Good Deeds, are best in the sight of

thy Lord, as rewards, and best as (the foundation for) hopes.

47. One Day We shall remove the mountains, and thou wilt see the

earth as a level stretch, and We shall gather them, all

together, nor shall We leave out any one of them.

48. And they will be marshaled before thy Lord in ranks, (with

the announcement), “Now have ye come to Us (bare) as We created

you first: Aye, ye thought We shall not fulfill the appointment

made to you to meet (Us)!”:

49. And the Book (of Deeds) will be placed (before you); and

thou wilt see the sinful in great terror because of what is

(recorded) therein; they will say, “Ah! Woe to us! What a book

is this! It leaves out nothing small or great, but takes account

thereof!” They will find all that they did, placed before them:

And not one will thy Lord treat with injustice.

50. Behold! We said to the angels, “Bow down to Adam”: They

bowed down except Iblis. He was one of the Jinns, and he broke

the Command of his Lord. Will ye then take him and his progeny

as protectors rather than Me? And they are enemies to you! Evil

would be the exchange for the wrongdoers!

51. I called them not to witness the creation of the heavens and

the earth, nor (even) their own creation: Nor is it for Me to

take as helpers such as lead (men) astray!

52. One Day He will say, “Call on those whom ye thought to be My

partners,” And they will call on them, but they will not listen

to them; and We shall make for them a place of common perdition.

53. And the Sinful shall see the Fire and apprehend that they

have to fall therein: No means will they find to turn away

therefrom.

54. We have explained in detail in this Koran, for the benefit

of mankind, every kind of similitude: But man is, in most

things, contentious.

55. And what is there to keep back men from believing, now that

guidance has come to them, nor from praying for forgiveness from

their Lord, but that (they ask that) the ways of the ancients be

repeated with them, or the Wrath be brought to them face to

face?

56. We only send the apostles to give glad tidings and to give

warnings: But the Unbelievers dispute with vain argument, in

order therewith to weaken the truth, and they treat My Signs as

a jest, as also the fact that they are warned!

57. And who doth more wrong than the one who is reminded of the

Signs of his Lord, but turns away from them, forgetting the

(deeds) which his hands have sent forth? Verily We have set

veils over their hearts lest they should understand this, and

over their ears, deafness. If thou callest them to guidance,

even then will they never accept guidance.

58. But you Lord is Most Forgiving, Full of Mercy. If He were to

call them (at once) to account for what they have earned, then

surely He would have hastened their Punishment: But they have

their appointed time, beyond which they will find no refuge.

59. Such were the populations We destroyed when they committed

iniquities; but We fixed an appointed time for their

destruction.

60. Behold, Moses said to his attendant, “I will not give up

until I reach the junction of the two seas or (until) I spend

years and years in travel.

61. But when they reached the Junction, they forgot (about)

their Fish, which took its course through the sea (straight) as

in a tunnel.

62. When they had passed on (some distance), Moses said to his

attendant: “Bring us our early meal; truly we have suffered much

fatigue at this (stage of) our journey.”

63. He replied: “Sawest thou (what happened) when we betook

ourselves to the rock? I did indeed forget (about) the Fish:

None but Satan made me forget to tell (you) about it: It took

its course through the sea in a marvelous way!”

64. Moses said: “That was what we were seeking after:” So they

went back on their footsteps, following (the path they had

come).

65. So they found one of Our servants, on whom We had bestowed

mercy from Ourselves and whom We had taught knowledge from Our

own Presence.

66. Moses said to him: “May I follow thee, on the footing that

thou teach me something of the (Higher) Truth which thou hast

been taught?”

67. (The other) said: “Verily thou wilt not be able to have

patience with me!

68. “And how canst thou have patience about things about which

thy understanding is not complete?”

69. Moses said: “Thou wilt find me, if Allah so will, (truly)

patient: Nor shall I disobey thee in aught.”

70. The other said: “If then thou wouldst follow me, ask me no

questions about anything until I myself speak to thee concerning

it.”

71. So they both proceeded: Until, when they were in the boat,

he scuttled it. Said Moses: “Hast thou scuttled it in order to

drown those in it? Truly a strange thing hast thou done!”

72. He answered: “Did I not tell thee that thou canst have no

patience with me?”

73. Moses said: “Rebuke me not for forgetting, nor grieve me by

raising difficulties in my case.”

74. Then they proceeded: Until, when they met a young man, he

slew him. Moses said: “Hast thou slain an innocent person who

had slain none? Truly a foul (unheard of) thing hast thou done!”

75. He answered: “Did I not tell thee that thou canst have no

patience with me?”

76. (Moses) said: “If ever I ask thee about anything after this,

keep me not in thy company: Then wouldst thou have received

(full) excuse from my side.

77. Then they proceeded: Until, when they came to the

inhabitants of a town, they asked them for food, but they

refused them hospitality. They found there a wall on the point

of falling down, but he set it up straight. (Moses) said: “if

thou hadst wished, surely thou couldst have exacted some

recompense for it!”

78. He answered: “This is the parting between me and thee: Now

will I tell thee the interpretation of (those things) over which

thou wast enable to hold patience.

79. “As for the boat, it belonged to certain men in dire want:

They plied on the water: I but wished to render it

unserviceable, for there was after them a certain king who

seized on every boat by force.

80. “As for the youth, his parents were people of Faith, and we

feared that he would grieve them by obstinate rebellion and

ingratitude (to Allah and man).

81. “So we desired that their Lord would give them in exchange

(a son) better in purity (of conduct) and closer in affection.

82. “As for the wall, it belonged to two youths, orphans, in the

Town; there was, beneath it, a buried treasure, to which they

were entitled; their father had been a righteous man: So thy

Lord desired that they should attain their age of full strength

and get out their treasure–a mercy (and favor) from thy Lord. I

did it not of my own accord. Such is the interpretation of

(those things) over which thou wast unable to hold patience.”

83. They ask thee concerning Zulqarnain. Say, “I will rehearse

to you something of his story.”

84. Verily We established his power on earth, and We gave him

the ways and the means to all ends.

85. One (such) way he followed,

86. Until, when he reached the setting of the sun, he found it

set in a spring of murky water: Near it he found a People: We

said: “O Zulqarnain! (Thou hast authority,) either to punish

them, or to treat them with kindness.”

87. He said: “Whoever doth wrong, him shall we punish; then

shall he be sent back to his Lord; and He will punish him with a

punishment unheard of (before).

88. “But whoever believes, and works righteousness, –he shall

have a goodly reward, and easy will be his task as we order it

by our command.”

89. Then followed he (another) way,

90 Until, when he came to the rising of the sun, he found it

rising on a people for whom We had provided no covering

protection against the sun.

91. (He left them) as they were: We completely understood what

was before him.

92. Then followed he (another) way,

93. Until, when he reached (a tract) between two mountains, he

found, beneath them, a people who scarcely understood a word.

94. They said: “O Zulqarnain! The Gog and Magog (people) do

great mischief on earth: Shall we then render thee tribute in

order that thou mightest erect a barrier between us and them?”

95. He said: “(The power) in which my Lord has established me is

better (than tribute): Help me therefore with strength (and

labor): I will erect a strong barrier between you and them:

96. “Bring me blocks of iron.” At length, when he had filled up

the space between the two steep mountain sides, He said: “Blow

(with your bellows).” Then, when he had made it (red) as fire,

he said: “Bring me, that I may pour over it, molten lead.”

97. Thus were they made powerless to scale it or to dig through

it.

98. He said: “This is a mercy from my Lord: But when the promise

of my Lord comes to pass, He will make it into dust; and the

promise of my Lord is true.”

99. On that day We shall leave them to surge like waves on one

another: The trumpet will be blown, and We shall collect them

all together.

100. And We shall present Hell that day for Unbelievers to see,

all spread out, —

101. (Unbelievers) whose eyes had been under a veil from

Remembrance of Me and who had been unable even to hear.

102. Do the Unbelievers think that they can take My servants as

protectors besides Me? Verily We have prepared Hell for the

Unbelievers for (their) entertainment.

103. Say: “Shall we tell you of those who lose most in respect

of their deeds? —

104. “Those whose efforts have been wasted in this life, while

they thought that they were acquiring good by their works?”

105. They are those who deny the Signs of their Lord and the

fact of their having to meet Him (in the Hereafter): Vain will

be their works, nor shall We, on the Day of Judgment, give them

any weight.

106. That is their reward, Hell; because they rejected Faith,

and took My Signs and My Messengers by way of jest.

107. As to those who believe and work righteous deeds, they

have, for their entertainment, the Gardens of Paradise,

108. Wherein they shall dwell (for aye): No change will they

wish for from them.

109. Say: “If the ocean were ink (wherewith to write out) the

words of my Lord, sooner would the ocean be exhausted than would

the words of my Lord, even if we added another ocean like it,

for its aid.”

110. Say: “I am but a man like yourselves, (but) the inspiration

has come to me, that your God is One God: Whoever expects to

meet his Lord, let him work righteousness, and in the worship of

his Lord, admit no one as partner.